عطايى داده است ؛ ولى در حديث انس‌بن مالك كه مورد تأكيد بيهقى قرار گرفته ، پيامبر دستور ساختمان مسجد را صادر فرمود و پى بنىنجّار فرستاد . چون به حضور آمدند ، فرمود : « زمين خود را به من بفروشيد . » گفتند : « به خدا قسم بهاى آن را نمىگيريم ؛ مگر از خداوند متعال . » و پيشكش دادند . ابن‌قيّم جوزى در « زادالمعاد » ( ج 2 ، ص 56 ) گفته است : پيامبر هبهء آنها را نپذيرفت ، « فابتاعه منهما بعشرة دنانير » ؛ يعنى « مربد » را به ده دينار از ايشان خريد . اين گفته ، مستند به حديث ابن‌شهاب در « صحيح » ، امام بخارى ، كتاب مناقب الانصار ، باب هجرة النبى ، حديث 3906 ) مىباشد كه ؛ « فأبى رسولُ اللَّه أَن يقبلَه منهما هبةً حتّى ابتاعه منهما » . در « باب الهجره » از صحيح امام بخارى ( كتاب مناقب‌الأنصار ، باب مقدم النبى و اصحابه المدينه ) گفته‌اى از انس‌بن مالك نقل گرديده كه به استناد آن معلوم مىشود : قبل از تصاحب « مربد » توسط محمّد رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله ، اين مكان محل دفن مشركين و نخلستانى متروك بوده است و چون به ملكيّت محمّد رسول‌اللَّه صلى الله عليه و آله در آمد ، به تصريح ابن‌قيّم جوزى در « زاد المعاد » ( ج 2 ، ص 56 ) ، پيامبر فرمان داد تا مهاجران و انصار به كمك او شتافته ، تمامى نخل‌ها و آثار مخروبهء قبور را بركنند . انس بن مالك گفته است : « فأمر رسول اللَّه بقبور المشركين فنبشت و بالخرب فسوّيت و بالنخل فقطع . . . » . « 1 » ولى ابن‌حجر عسقلانى در « فتح البارى » ( ج 7 ، ص 266 ) ، به عقيدهء ابن‌بطال استناد كرده كه : « لم أجد في نبش قبور المشركين لنتّخذ مسجداً نصّاً عن أحد من العلماء . . . » . « 2 » امام بخارى در « صحيح » گفته است : « اوّلين بناى مسجدالنّبى ، متشكل مىشد از ديوارهاى خشتى و گِلى ، با سقفى از شاخه‌هاى درخت خرما ، بر پايهء ستون‌هايى از تنهء درخت خرما » .

--> ( 1 ) . « آنگاه رسول گرامى دستور نبش قبرهاى مشركين را صادر و آن‌ها را با زمين صاف كردند و نخل‌ها را بريدند . » همان مأخذ ، صحيح بخارى . ( 2 ) . « در نبش قبرهاى مشركين ! چيزى را نيافتم تا به جاى آن مسجدى را به‌پا داشته باشند ! »